Sözlüğümüz
Mizac:
Kişinin yaratılıştan getirdiği potansiyeller, meyiller ve
programlardır. Bir anlamda kişinin fabrika ayarlarıdır.Kişinin
mizacından gelen özellikler mutlak anlamda iyi ya da kötü değildir.
İyiliği ya da kötülüğü belirleyen onların nasıl ve ne şekilde
kullanıldığıdır.
Fıtrat:
Mizac ile eş anlamlıdır.
Kişilik:
Kişinin mizacının çevre ile etkileşimi sonucu ortaya çıkan
kişiye özgü düşünüş, davranış ve hissediş motifleridir. Kişilik
duruma göre mizac ile uyumlu ve kişinin dışarıya karşı gösterdiği
yüzü olabileceği gibi, kişinin özünü örten ve savunma
mekanizmalarından oluşan bir maske de olabilir. Kısaca kişilik iyi
bir karakter eğitimi ile şeffaflaşırsa özü gösterir, tersi durumda
ise özü örten bir maskedir.
Kişilik Hapishanesi:
Kişinin kendi kalıplarının, yaşam stratejilerinin ve savunma
mekanizmalarının esiri olduğu durumdur. Kişi bir anlamda kendi
paradigmalarının ve hayata bakış açısının mahkumudur. Yapılması
gereken kişinin kendini tanıma yolculuğuna çıkıp, benlik
hapishanesinden kurtulmasıdır.
Karakter:
Kişinin mizacında var olan potansiyellerin ortaya çıktıktan
sonra geldiği duruma/seviyeye ve potansiyellerin ifade ediliş
tarzına karakter denir.Örneğin kişinin mizacında öfke baskın bir
özellik olabilir, fakat kişi aldığı karakter eğitimi sonucu öfkesini
sağlıklı bir şekilde ifade etmeyi öğrenmiştir. İşte karakter öfkenin
ve genel anlamı ile insanın mizacındaki potansiyellerin davranış
olarak nasıl ortaya çıktığını ve nasıl ifade edildiğini gösteren
durumdur.
Potansiyel:
İnsanda çekirdek olarak yaratılıştan gelen, ortaya çıkmamış veya
henüz çıkmamış yetenek, meyil ve güdülerdir. Potansiyeller
kendilerini ortaya çıkarak bir durum/olayla karşılaşmadığı sürece
inkişaf etmezler.
Sıfır:
Sıfır başlangıç noktasıdır. Sıfır sonsuzluktur. Sıfır içe doğru
yönelmektir. Sıfır girişimcinin cesaret anıdır. Sıfır prizmadan
yansıyan renk değil, ışığın kendisidir.
Ahlak:
Kişinin neyi, nerede, nasıl, niçin yaptığına dair bilgi, davranış
ve hislerin tümüne ahlak denir. Kişinin mizacı ve yaratılıştan gelen
özellikleri nötrdür, iyiye ya da kötüye yönlendirilebilir. Yönelişi
sağlayan ise ahlaktır. Bu noktada karakter ve ahlak eğitimi hayati
öneme sahiptir.
İki farklı ahlak vardır:
- Yaratılıştan gelen mizacla
şekillenen ahlak.
- Kişinin sonradan kazandığı ve
edindiği ahlak
Bu iki ahlak birbirlerinden bağımsız
olarak düşünülemez. Aralarındaki ilişki kaotik ve non-lineerdir.
Ahlak meselesinde en önemli noktalardan birisi, referans olarak
hangi ahlakın alındığıdır.
Yetenek:
İnsanın güçlü yönlerinin neticesinde potansiyel olarak
varolan, varolduğu kişiyi diğer insanlardan farklı kılan düşünüş,
hissediş ve davranışa ait özelliklerdir.
Beceri:
Ortaya çıkmış yeteneğe beceri denir. Halk arasında meşhur olan
‘yeteneği var ama kullanmıyor’ sözü, beceriye dönüştürülememiş
yeteneği anlatır. Yeteneğin eğitim ile kullanılabilir bir şekilde
ortaya çıkarılması hayati bir önem taşımaktadır. |